Małe słowa a, an i the potrafią całkowicie zmienić sens angielskiego zdania. W tym artykule pokazuję, kiedy używać każdego z nich, czym różni się przedimek nieokreślony od określonego, kiedy nie stosować żadnego przedimka oraz jak unikać błędów, które często popełniają osoby uczące się angielskiego.
Najważniejsze zasady w kilku prostych punktach
- A stosujemy przed pojedynczym rzeczownikiem policzalnym, gdy mówimy o czymś nieokreślonym.
- An pojawia się przed wyrazem rozpoczynającym się od samogłoskowego dźwięku.
- The wskazuje konkretną osobę, rzecz lub miejsce znane rozmówcom.
- Przed rzeczownikami w liczbie mnogiej i niepoliczalnymi często nie używamy żadnego przedimka.
- O wyborze między a i an decyduje wymowa, a nie pisownia.
Czym różnią się a, an i the
W języku angielskim przedimki stoją przed rzeczownikiem i pomagają określić, czy mówimy o czymś ogólnie, czy o konkretnej rzeczy. Dla polskojęzycznych uczniów to trudny temat, ponieważ język polski nie używa przedimków w taki sam sposób.
Formy a i an to przedimki nieokreślone. Stosuję je wtedy, gdy wspominam o czymś po raz pierwszy albo nie wskazuję dokładnie, o który obiekt chodzi. I saw a dog oznacza, że zobaczyłem jakiegoś psa, ale odbiorca nie wie jeszcze, którego.
The jest przedimkiem określonym. Używam go, gdy rozmówca wie, o czym mówię, ponieważ rzecz została już wspomniana, jest oczywista z sytuacji albo istnieje tylko jeden taki obiekt w danym kontekście.
| Przedimek | Kiedy go używamy | Przykład |
|---|---|---|
| a | Przed pojedynczym rzeczownikiem policzalnym i spółgłoskowym dźwiękiem | a book |
| an | Przed pojedynczym rzeczownikiem policzalnym i samogłoskowym dźwiękiem | an apple |
| the | Gdy rzeczownik jest konkretny lub znany z kontekstu | the book on the desk |
Kiedy używać a i an
Przedimka a lub an używamy wyłącznie z pojedynczym rzeczownikiem policzalnym. Możemy więc powiedzieć a student, an idea albo a car, ale nie a water ani an books.
Najważniejsze jest to, że wybór między tymi formami zależy od pierwszego dźwięku następnego wyrazu. Przedimek a występuje przed dźwiękiem spółgłoskowym, a an przed dźwiękiem samogłoskowym.
- a teacher, a house, a university
- an orange, an engineer, an umbrella
Liczy się wymowa, nie pierwsza litera
To jedna z zasad, które na początku wydają się nielogiczne. Mówimy a university, ponieważ wyraz zaczyna się od dźwięku /j/, podobnego do polskiego „j”. Z kolei an hour jest poprawne, ponieważ litera h pozostaje niema, a wyraz zaczyna się w wymowie od samogłoski.
Podobnie działają skróty i litery. Powiemy an MBA, bo skrót wymawiamy jako „em-bi-ej”, ale a USB device, ponieważ „U” rozpoczyna się dźwiękiem /j/ w wymowie „juː”.
A i an w znaczeniu „jeden” lub „jakiś”
Przedimek nieokreślony może oznaczać jedną sztukę, ale zwykle nie podkreśla dokładnej liczby. Zdanie She bought a notebook informuje, że kupiła jakiś notes lub jeden notes, bez wskazania konkretnego modelu.
Używamy go również przy zawodach i funkcjach. Poprawne będą zdania He is a doctor oraz She is an architect. Pominięcie przedimka w takich konstrukcjach jest częstym błędem osób, które tłumaczą zdanie bezpośrednio z języka polskiego.
Kiedy potrzebne jest the
The stosujemy wtedy, gdy odbiorca może bez problemu rozpoznać, o którym rzeczowniku mówimy. Najprostszy schemat wygląda tak: przy pierwszym wspomnieniu używamy a lub an, a przy kolejnym często przechodzimy na the.
I bought a laptop yesterday. The laptop is very light. W pierwszym zdaniu chodzi o dowolny laptop, który dopiero wprowadzamy do rozmowy. W drugim chodzi już o konkretny sprzęt, więc użycie the sygnalizuje zmianę znaczenia.
Rzeczy konkretne i oczywiste z sytuacji
Przedimek określony pojawia się także wtedy, gdy sytuacja jasno wskazuje rzeczownik. W zdaniu Close the window nie trzeba wcześniej wymieniać okna, ponieważ rozmówcy prawdopodobnie widzą, o które okno chodzi.
Używamy go również z obiektami wyjątkowymi w danym kontekście, na przykład the sun, the moon czy the internet. Nie chodzi tu o samą długość nazwy, lecz o przekonanie, że odbiorca potrafi wskazać konkretny obiekt.
The z nazwami geograficznymi
Reguły dotyczące nazw własnych wymagają zapamiętania kilku grup. Mówimy the United States, the United Kingdom, the Netherlands, ponieważ nazwy te mają formę opisową lub odnoszą się do zbioru.
Zwykle nie stosujemy przedimka przed pojedynczymi nazwami państw, miast i kontynentów, na przykład Poland, France, London czy Europe. Inaczej jest przy pasmach górskich, rzekach, morzach i oceanach, gdzie poprawne są formy the Alps, the Vistula oraz the Atlantic Ocean.
Kiedy nie używać żadnego przedimka
W angielskim istnieje także tak zwany zero article, czyli brak przedimka. Najczęściej występuje przy rzeczownikach w liczbie mnogiej i rzeczownikach niepoliczalnych, gdy mówimy o nich ogólnie.
- Dogs are friendly. Mowa o psach jako grupie.
- Water is essential. Chodzi o wodę w ogólnym znaczeniu.
- Books can change lives. Zdanie dotyczy książek jako kategorii.
Jeśli jednak zawęzimy znaczenie, przedimek może się pojawić. Dogs are friendly oznacza psy ogólnie, ale the dogs in our garden are friendly odnosi się już do konkretnej grupy.
Języki, przedmioty szkolne i posiłki
Bez przedimka mówimy zwykle o językach i przedmiotach szkolnych: I speak English, She studies mathematics. Podobnie zachowują się nazwy posiłków, gdy opisujemy je ogólnie: We had breakfast at seven.
Przedimek wraca, gdy pojawia się dodatkowe określenie. Powiemy a delicious breakfast albo the breakfast we had at the hotel. To dobry przykład pokazujący, że zasada zależy nie tylko od rzeczownika, lecz także od jego znaczenia w całym zdaniu.
Najczęstsze błędy w użyciu angielskich przedimków
Polscy uczniowie często pomijają przedimek przed pojedynczym rzeczownikiem policzalnym. Zdanie I bought new phone jest niepoprawne, ponieważ powinno brzmieć I bought a new phone albo I bought the new phone, zależnie od tego, czy chodzi o dowolny, czy konkretny telefon.
Drugim częstym błędem jest używanie an przed każdą wyrazową samogłoską. An university jest niepoprawne, ponieważ początek tego wyrazu brzmi jak /j/. W takich sytuacjach zawsze warto powiedzieć wyraz na głos i sprawdzić pierwszy dźwięk.
Problem sprawia też nadmiar przedimka the. Nie mówimy the English is difficult, jeśli mamy na myśli język angielski ogólnie. Poprawna forma to English is difficult, natomiast the English I hear in this film oznacza konkretną odmianę lub sposób mówienia.
Przeczytaj również: Adjective po polsku - co znaczy i jak używać przymiotników?
Prosty sposób podejmowania decyzji
- Sprawdź, czy rzeczownik jest policzalny i pojedynczy. Jeśli nie, a i an odpadają.
- Zastanów się, czy mówisz o czymś ogólnie, czy o konkretnej rzeczy znanej z kontekstu.
- Wybierz a albo an na podstawie wymowy pierwszego dźwięku.
- Jeśli rzeczownik jest konkretny, użyj the.
- Jeśli opisujesz kategorię, substancję lub ogólne pojęcie, rozważ brak przedimka.
Ten schemat nie rozwiązuje wszystkich wyjątków, ale w codziennej komunikacji działa bardzo dobrze. Z mojego doświadczenia wynika, że większą poprawę daje analizowanie krótkich zdań w kontekście niż zapamiętywanie długich list reguł bez przykładów.
Jak utrwalić zasady bez mechanicznego wkuwania
Najlepiej ćwiczyć przedimki na parach zdań, w których zmienia się tylko jeden element. Porównaj I need a pen z I need the pen on your desk. Pierwsze zdanie dotyczy dowolnego długopisu, drugie wskazuje konkretny przedmiot.
Podczas czytania zaznaczaj całe połączenia, a nie pojedyncze słowa, na przykład a useful idea, an interesting book i the same problem. Dzięki temu uczysz się naturalnych konstrukcji, a nie tylko abstrakcyjnej reguły.
Najkrótsza zasada, którą sam stosuję, brzmi tak: a/an wprowadza, the wskazuje, a brak przedimka uogólnia. Gdy dodasz do tego kontrolę wymowy i sprawdzanie, czy rzeczownik jest policzalny, większość typowych problemów z angielskimi przedimkami szybko przestaje być przypadkowa.
