Kiedy wskazujesz rzecz znajdującą się dalej albo wspominasz o czymś już znanym rozmówcy, po polsku naturalnie mówisz „tamten”. Najczęściej jego angielskim odpowiednikiem jest that, ale w liczbie mnogiej pojawia się those, a przy samodzielnym użyciu przyda się także konstrukcja that one. Pokażę, jak dobrać właściwą formę, odróżnić ją od „this” i uniknąć typowych błędów.
Najważniejsze zasady w kilku zdaniach
- That oznacza „tamten”, „tamta” lub „tamto” przy rzeczowniku w liczbie pojedynczej.
- Those stosujemy z rzeczownikami w liczbie mnogiej, czyli jako odpowiednik „tamte” lub „tamci”.
- Gdy zaimek występuje samodzielnie, użyj that one albo po prostu that.
- Angielski nie rozróżnia rodzaju gramatycznego, dlatego „tamten”, „tamta” i „tamto” mają zwykle tę samą formę.
- This i these wskazują na coś bliższego, natomiast „that” i „those” na coś dalszego lub wcześniej wspomnianego.
Najprostszy odpowiednik to that
W zwykłym zdaniu that łączy się z rzeczownikiem i wskazuje osobę, przedmiot, miejsce albo wydarzenie znajdujące się dalej od mówiącego. Dlatego „tamten samochód” to that car, „tamta kobieta” to that woman, a „tamto dziecko” to that child.
| Polski | Angielski | Przykład |
|---|---|---|
| tamten | that | that house |
| tamta | that | that street |
| tamto | that | that idea |
| tamci, tamte | those | those people, those books |
To jedna z rzeczy, która na początku zaskakuje osoby uczące się angielskiego. W polskim forma zależy od rodzaju, natomiast angielski zachowuje się tu prościej: liczy się przede wszystkim liczba pojedyncza lub mnoga, a nie rodzaj rzeczownika.
Przykładowe zdania brzmią tak:
- That boy is my brother. - Tamten chłopak jest moim bratem.
- Can you see that building? - Widzisz tamten budynek?
- I remember that day. - Pamiętam tamten dzień.
- Those flowers are beautiful. - Tamte kwiaty są piękne.
That czy that one, gdy zaimek występuje samodzielnie
Jeżeli „tamten” stoi przed rzeczownikiem, wystarczy that. Gdy jednak wskazujesz na przedmiot i nie powtarzasz jego nazwy, możesz użyć „that” samodzielnie albo powiedzieć that one, szczególnie gdy porównujesz kilka rzeczy.
Spójrz na różnicę:
- Which jacket do you want? That one. - Którą kurtkę chcesz? Tam tą.
- Which house is yours? That. - Który dom jest twój? Tamten.
- I don't want this phone. I prefer that one. - Nie chcę tego telefonu. Wolę tamten.
W codziennej rozmowie that one często brzmi naturalniej, bo jasno pokazuje, że chodzi o konkretny przedmiot spośród kilku. Nie trzeba jednak dodawać „one” za każdym razem. Jeśli kontekst jest oczywisty, samo that również jest poprawne.
W liczbie mnogiej działa podobna zasada. „Tamte” może być przetłumaczone jako those, a dla mocniejszego podkreślenia jako those ones. Ta druga forma jest możliwa, ale w wielu sytuacjach wystarczy krótsze „those”.
Różnica między this, that, these i those
Najłatwiej zapamiętać angielskie zaimki wskazujące jako układ dwóch cech: odległości i liczby. „This” oraz „these” odnoszą się do czegoś bliższego, a „that” i „those” do czegoś dalszego.
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | |
|---|---|---|
| Bliżej | this book ta książka / ten książka? |
these books te książki |
| Dalej | that book tamta książka |
those books tamte książki |
W tabeli najważniejszy jest prosty schemat: this - that dla liczby pojedynczej oraz these - those dla mnogiej. W zdaniu „I like this café, but I don't like that café” pierwszy lokal jest bliżej rozmówcy, a drugi znajduje się dalej albo jest wyraźnie od niego oddzielony.
Odległość nie zawsze musi być fizyczna. Anglik może powiedzieć that story, nawet gdy opowieść nie znajduje się w żadnym konkretnym miejscu. „That” sugeruje wtedy dystans w czasie, wspomnienie albo nawiązanie do czegoś, o czym już była mowa.
- Put the bag on that chair. - Połóż torbę na tamtym krześle.
- I didn't like that film. - Nie podobał mi się tamten film.
- Do you remember those holidays? - Pamiętasz tamte wakacje?
Jak tłumaczyć odmienione formy polskiego zaimka
Polski zaimek zmienia formę przez przypadki: tamtego, tamtemu, tamtą, tamtej czy tamtymi. W języku angielskim sam zaimek wskazujący zazwyczaj się nie odmienia. Znaczenie relacji pokazuje szyk zdania, przyimek albo konstrukcja czasownikowa.
| Zdanie po polsku | Naturalne tłumaczenie |
|---|---|
| Widzę tamtego psa. | I can see that dog. |
| Nie ufam tamtemu człowiekowi. | I don't trust that man. |
| Nie pamiętam tamtej historii. | I don't remember that story. |
| Rozmawiałem z tamtymi osobami. | I spoke to those people. |
| Myślę o tamtym miejscu. | I'm thinking about that place. |
To ważne, bo początkujący często próbują szukać osobnych angielskich odpowiedników dla każdej polskiej końcówki. Nie ma takiej potrzeby. Forma that pozostaje taka sama, a właściwą relację buduje reszta zdania.
Trzeba też uważać na słowo „tamten” użyte bez rzeczownika. „Nie chcę tamtego” może oznaczać I don't want that one, ale w innym kontekście lepsze będzie „I don't want that”. Wybór zależy od tego, czy wskazujesz na konkretny przedmiot spośród kilku, czy tylko nawiązujesz do wcześniej wspomnianej rzeczy.
Błędy, które najczęściej zmieniają znaczenie
Używanie this zamiast that
Najczęstsza pomyłka polega na zamianie „tamten” na this. Jeśli mówisz „Look at that house”, wskazujesz dom oddalony lub odróżniony od innych. „Look at this house” sugeruje dom znajdujący się przy tobie albo właśnie omawiany jako coś bliskiego.
Łączenie those z rzeczownikiem pojedynczym
Nie powiemy those book ani that books. W liczbie pojedynczej używamy „that book”, a w mnogiej „those books”. Ten błąd łatwo wyeliminować, zapamiętując parę that + jedna rzecz oraz those + kilka rzeczy.
Dodawanie over there w każdym zdaniu
Wyrażenie over there oznacza „tam, w tamtym miejscu” i może wzmocnić wskazanie, na przykład „that shop over there”. Nie jest jednak obowiązkową częścią tłumaczenia. Samo „that shop” zwykle wystarcza, a powtarzanie „over there” w każdym zdaniu brzmi nienaturalnie.
Przeczytaj również: Trzeci tryb warunkowy - jak mówić o przeszłości bez błędów?
Mylenie that jako zaimka z that jako spójnikiem
„That” ma również inne znaczenie, na przykład w zdaniu I know that you are tired, czyli „Wiem, że jesteś zmęczony”. W tym przypadku nie oznacza „tamten”. O funkcji słowa decyduje jego miejsce w zdaniu oraz to, czy wskazuje rzeczownik, czy łączy dwie części wypowiedzi.
Prosty sposób na utrwalenie właściwej formy
Gdy mam wątpliwość, najpierw pomijam polski rodzaj gramatyczny i zadaję sobie dwa pytania. Czy chodzi o jedną rzecz, czy o kilka? Czy wskazuję coś bliżej, czy dalej? Taki krótki test prowadzi do właściwej formy szybciej niż zapamiętywanie długiej listy reguł.
- Jedna rzecz i większy dystans oznaczają that.
- Kilka rzeczy i większy dystans oznaczają those.
- Jedna rzecz blisko rozmówcy to this.
- Kilka rzeczy blisko rozmówcy to these.
Dobrym ćwiczeniem jest opisywanie pokoju albo zdjęcia. Wybierz cztery przedmioty i ułóż zdania typu this cup, that lamp, these books oraz those chairs. Po kilku powtórzeniach różnica między formami zaczyna być wyczuwalna, a nie tylko zapamiętana z tabeli.
Jedno rozróżnienie, które ułatwia dalszą naukę
W polskim „tamten” może brzmieć jak bardzo precyzyjne wskazanie konkretnej osoby lub rzeczy. W angielskim najczęściej wystarczy proste that, a dodatkowe „one” dodajemy wtedy, gdy chcemy wyraźnie odróżnić jeden przedmiot od innych. Najważniejsze jest pilnowanie liczby oraz dystansu, bo właśnie te dwie informacje decydują o wyborze formy.
Zapamiętaj więc praktyczny skrót: that dla jednej dalszej rzeczy, those dla kilku, a that one wtedy, gdy zaimek zastępuje nazwę konkretnego przedmiotu. To wystarczy, aby poprawnie poradzić sobie z większością codziennych zdań.
