Gdy polskie „ono” trzeba przełożyć na angielski, najczęściej pojawia się słowo it. Nie zawsze jednak będzie ono najlepszym wyborem, bo angielski bierze pod uwagę nie tylko rodzaj gramatyczny, lecz także to, czy mówimy o przedmiocie, zwierzęciu, dziecku, osobie, pogodzie albo całej sytuacji.
Najważniejsze zasady w kilku prostych punktach
- It to podstawowy odpowiednik polskiego „ono” przy rzeczach i zjawiskach.
- O zwierzęciu możemy powiedzieć it, gdy jego płeć nie jest znana, albo he/she, gdy znamy je i traktujemy indywidualnie.
- W odniesieniu do osoby stosuje się zwykle he, she lub neutralne they, a nie it.
- Forma dopełnienia również brzmi it, natomiast dzierżawcza to its.
- Angielski wymaga podmiotu w zdaniu, dlatego it występuje także w konstrukcjach typu It is raining.
Polskie „ono” po angielsku najczęściej oznacza it
Najprostsza odpowiedź brzmi it. Tego zaimka używam przede wszystkim wtedy, gdy zastępuje on rzeczownik oznaczający przedmiot, roślinę, pojęcie, miejsce albo zjawisko. Angielski nie odmienia go przez polskie rodzaje, dlatego jedna forma może odpowiadać polskim słowom „ono”, „on” lub „ona”, jeśli odnoszą się do rzeczy.
| Polski | Angielski |
|---|---|
| To jest moje pióro. Ono jest niebieskie. | This is my pen. It is blue. |
| Kupiłam roślinę. Ona szybko rośnie. | I bought a plant. It is growing quickly. |
| Dziecko bawi się klockiem. Ono jest zadowolone. | The child is playing with a block. It is happy. |
W ostatnim przykładzie trzeba zachować ostrożność. W języku polskim „dziecko” ma rodzaj nijaki, ale w angielskim o dziecku, którego płeć znamy, naturalniej będzie powiedzieć he albo she. Samo it może zabrzmieć chłodno, szczególnie gdy mowa o konkretnej osobie.
Kiedy it zastępuje rzecz, zwierzę lub całą sytuację
Zaimek it odnosi się nie tylko do pojedynczego przedmiotu. Może zastępować także wcześniejszą wypowiedź, pomysł lub sytuację. To bardzo częste użycie, którego nie da się przełożyć słowo w słowo.
- I lost my phone. I can’t find it. - Zgubiłem telefon. Nie mogę go znaleźć.
- She passed the exam. It was a great achievement. - Zdała egzamin. To było wielkie osiągnięcie.
- It is difficult to learn irregular verbs. - Trudno jest nauczyć się czasowników nieregularnych.
It pojawia się również w zdaniach o pogodzie, czasie, temperaturze i odległości. W takich konstrukcjach nie wskazuje konkretnej rzeczy. Jest formalnym podmiotem, którego angielski potrzebuje, nawet jeśli po polsku go pomijamy.
| Angielski | Polski |
|---|---|
| It is raining. | Pada deszcz. |
| It is five o’clock. | Jest piąta. |
| It is cold outside. | Na dworze jest zimno. |
| It is two kilometres from here. | Stąd są dwa kilometry. |
Przy zwierzętach wybór zależy od relacji i informacji, które posiadamy. Gdy nie znamy płci zwierzęcia, it jest bezpieczne. O własnym psie czy kocie częściej powiemy jednak he albo she, ponieważ traktujemy go jako konkretnego towarzysza, a nie anonimowe zwierzę.
Nie każde polskie „ono” tłumaczy się jako it
Najwięcej błędów wynika z mechanicznego przekładania rodzaju gramatycznego. W polskim „ono” może odnosić się do dziecka, osoby albo zwierzęcia, ale angielski dobiera zaimek przede wszystkim do znaczenia i sytuacji.
Osoba i neutralny zaimek they
Jeżeli „ono” odnosi się do konkretnej osoby, użycie it zwykle jest niepoprawne albo niegrzeczne. W zależności od informacji i preferencji tej osoby wybieramy he, she lub neutralne they.
Zaimek they może oznaczać jedną osobę, gdy nie znamy jej płci albo gdy sama używa tej formy. Przykład Someone left their umbrella. I hope they come back for it. oznacza „Ktoś zostawił parasol. Mam nadzieję, że po niego wróci”. W tym zdaniu they odnosi się do osoby, a it do przedmiotu.
Przeczytaj również: Co oznacza she/her - Poznaj zasady i unikaj typowych błędów
Zwierzę, dziecko i rzecz
| Sytuacja | Naturalny zaimek | Przykład |
|---|---|---|
| Nieznany przedmiot | it | The box is heavy. It is full of books. |
| Zwierzę o nieznanej płci | it | Look at that bird. It has a red beak. |
| Znany pies lub kot | he/she | My cat is hungry. She wants food. |
| Dziecko bez wskazania płci | it lub they | The baby is crying. It is tired. |
| Konkretna osoba | he/she/they | Alex is here. They are waiting. |
W przypadku niemowlęcia it nadal jest spotykane, szczególnie gdy płeć nie została podana. W codziennej komunikacji coraz częściej wybiera się jednak they, jeśli chce się uniknąć określania płci. To pokazuje, że tłumaczenie zależy od kontekstu, a nie od jednej sztywnej reguły.
Jak odmienia się it w angielskim
Angielski zaimek it ma mniej form niż polskie „ono”, ale każda z nich pełni inną funkcję. Najważniejsze jest rozróżnienie między podmiotem, dopełnieniem i formą dzierżawczą.
| Funkcja | Forma | Przykład | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| Podmiot | it | It is new. | Ono jest nowe. |
| Dopełnienie | it | I like it. | Podoba mi się to. |
| Dzierżawcza | its | The dog hurt its paw. | Pies zranił swoją łapę. |
| Zwrotna | itself | The machine stopped itself. | Maszyna zatrzymała się sama. |
Forma its nie ma apostrofu, gdy oznacza przynależność. To częsty punkt potknięcia, ponieważ it’s jest skrótem od it is albo it has. Zdanie Its colour is beautiful znaczy „Jego kolor jest piękny”, a It’s beautiful oznacza „To jest piękne”.
Najczęstsze błędy przy tłumaczeniu tego zaimka
Najczęściej widzę trzy problemy. Pierwszy polega na pomijaniu podmiotu, drugi na myleniu its z it’s, a trzeci na używaniu it wobec osoby tylko dlatego, że polski rzeczownik ma rodzaj nijaki.
- Błędnie: Is cold today. Poprawnie: It is cold today. Angielski potrzebuje podmiotu w zdaniu o pogodzie.
- Błędnie: The phone lost its. Poprawnie: I lost it. Po czasowniku używamy formy dopełnienia it.
- Błędnie: My sister is here. It is tired. Poprawnie: My sister is here. She is tired.
- Błędnie: Its raining. Poprawnie: It’s raining. Tutaj potrzebny jest skrót od it is.
Pomaga mi prosta kontrola przed wyborem zaimka. Najpierw pytam siebie, co dokładnie zastępuje dane słowo. Jeśli jest to rzecz, zjawisko lub sytuacja, najpewniej wybiorę it. Jeśli to człowiek, sprawdzam jego płeć albo używany przez niego zaimek.
Jedna zasada, która porządkuje większość przykładów
W praktyce można zapamiętać prosty schemat. It stosujemy przy rzeczach, zjawiskach, pogodzie, czasie i sytuacjach. Przy osobach wybieramy he, she lub they, a przy zwierzętach decyzja zależy od tego, czy mówimy o anonimowym zwierzęciu, czy o znanym nam pupilu.
Najlepiej utrwalać tę różnicę na pełnych zdaniach, nie na pojedynczych słówkach. Gdy zobaczysz It is raining, I fixed it i She loves her dog, łatwiej zauważysz, że angielski kieruje się sensem wypowiedzi, a nie prostym odpowiednikiem polskiego rodzaju nijakiego.
