There w angielskim - Opanuj "there is/are" bez błędów!

W angielskim there wygląda niepozornie, ale w praktyce wykonuje dwie różne prace: wskazuje miejsce albo otwiera zdania mówiące o istnieniu czegoś. W tym artykule wyjaśniam, co to znaczy there, kiedy tłumaczyć je jako „tam”, a kiedy w ogóle nie przekładać go dosłownie. Do tego dochodzą przykłady, odmiana w czasie i najczęstsze błędy, które najłatwiej psują sens zdania.

Najprostsze znaczenie there to wskazanie miejsca

Najbardziej dosłowne there to po prostu „tam”. Używam go wtedy, gdy chcę pokazać miejsce, kierunek albo oddalenie od mówiącego: Go there, Put it there, I’ll meet you there. W takich zdaniach nie ma żadnej gramatycznej sztuczki, tylko zwykłe wskazanie położenia.

Warto zapamiętać kilka typowych połączeń, bo one pojawiają się bardzo często:

• over there - tam, trochę dalej, w tamtym miejscu
• from there - stamtąd
• there and back - tam i z powrotem
• right there - dokładnie tam

Jeśli widzisz there po czasowniku albo po przyimku, zwykle chodzi właśnie o wskazanie miejsca. Gdy jednak słowo zaczyna stać przed czasownikiem be, sprawa robi się ciekawsza - i to właśnie jest moment, w którym większość uczących się potrzebuje drugiego wyjaśnienia.

There w konstrukcji there is i there are nie znaczy już „tam”

W zdaniach typu There is i There are there działa jak tzw. existential there, czyli „there egzystencjalne”. Brzmi technicznie, ale sens jest prosty: to słowo wprowadza informację, że coś istnieje, znajduje się albo jest dostępne. Po polsku najczęściej tłumaczę takie zdania bez żadnego „tam”.

Przykład:

• There is a book on the desk. - Na biurku jest książka.
• There are two books on the desk. - Na biurku są dwie książki.
• There was a problem yesterday. - Wczoraj był problem.
• There will be a meeting tomorrow. - Jutro będzie spotkanie.

To ważne, bo realnym tematem zdania nie jest there, tylko rzecz po czasowniku: a book, two books, a problem, a meeting. Właśnie dlatego czasownik zgadza się z tym późniejszym rzeczownikiem, a nie z there. Jeśli to złapiesz, połowa zamieszania znika od razu.

W mowie potocznej często pojawia się skrócone there’s, ale traktuję je jako wygodną formę there is, nie jako uniwersalne rozwiązanie do wszystkiego. Jeśli po zdaniu stoi liczba mnoga, w poprawnym angielskim wybierasz there are. To prowadzi prosto do pytań i przeczeń, bo tam ten sam mechanizm widać jeszcze wyraźniej.

Pytania i przeczenia z there są prostsze, niż wyglądają

Gdy uczę tego tematu, zawsze proszę o jedną zasadę: najpierw znajdź rzeczownik po there, dopiero potem dobierz formę czasownika. W pytaniach szyk się odwraca, ale logika zostaje ta sama.

W przeczeniach bardzo częsty jest też zapis there is no albo there are no. Obie wersje są poprawne, ale odcień bywa trochę inny: there isn’t any brzmi bardziej rozmownie, a there are no jest prostsze i bardziej stanowcze. Dla początkujących ważniejsze od niuansów jest coś innego: nie dokładać is do liczby mnogiej tylko dlatego, że po polsku powiedzielibyśmy „jest kilka”.

Jeśli ten schemat zaczyna działać automatycznie, znacznie łatwiej odróżnić there od słów, które tylko brzmią podobnie. I właśnie tu pojawia się kolejne klasyczne źródło pomyłek.

There, their i they’re brzmią tak samo, ale znaczą coś zupełnie innego

Te trzy formy często mylą nawet osoby, które już dobrze znają angielski. Na słuch brzmią niemal identycznie, dlatego przy pisaniu trzeba patrzeć nie na dźwięk, tylko na funkcję w zdaniu.

Ja zapamiętuję to w bardzo prosty sposób: there odnosi się do miejsca albo do samej konstrukcji zdaniowej, their wskazuje właściciela, a they’re można zawsze rozwinąć do they are. Jeśli w zdaniu nie da się wstawić are, to prawie na pewno nie chodzi o they’re. Po takim rozróżnieniu zostaje już tylko lista błędów, które warto wyłapać zanim wejdą w nawyk.

Najczęstsze błędy przy there, które warto wyciąć od razu

W praktyce te same pomyłki wracają najczęściej. Dobra wiadomość jest taka, że każdy z nich da się skorygować jednym prostym testem.

Najbardziej podstępny błąd to tłumaczenie z polskiego słowo w słowo. Po polsku często mówimy „jest wielu ludzi”, ale po angielsku rdzeń zdania zmienia się na liczbę mnogą. Dlatego zawsze sprawdzam jedno pytanie: jaki rzeczownik stoi po there? To szybciej rozwiązuje problem niż uczenie się samych reguł na pamięć.

Jest jeszcze jedna pułapka: nie każde there trzeba przekładać na „tam”. W zdaniu o istnieniu jego rola jest gramatyczna, nie znaczeniowa. Kiedy to zrozumiesz, całość robi się dużo bardziej przewidywalna.

Jak szybko utrwalić użycie there w praktyce

Jeśli chcesz opanować ten temat bez mechanicznego wkuwania, trzymaj się prostego schematu. Ja polecam trzy krótkie kroki, bo działają lepiej niż próbę zapamiętania dziesięciu wyjątków naraz.

• Krok 1 - sprawdź, czy there oznacza miejsce. Jeśli tak, tłumacz je zwykle jako „tam”.
• Krok 2 - jeśli zdanie mówi o istnieniu, użyj there is / there are albo ich odmiany.
• Krok 3 - dopasuj czasownik do prawdziwego rzeczownika po there, nie do samego there.

Dobrze działa też ćwiczenie na krótkich parach zdań: There is a lamp., There are two lamps., Was there a lamp?, There wasn’t a lamp.. Taki mini-zestaw pokazuje wzór w różnych czasach i od razu ujawnia, gdzie pojawia się błąd w liczbie pojedynczej lub mnogiej. Jeśli zapiszesz kilka podobnych zdań samodzielnie, zobaczysz, że there przestaje być „dziwnym słowem”, a zaczyna działać jak stabilny element konstrukcji.

Zanim przejdziesz do kolejnych lekcji, zapamiętaj ten jeden mechanizm

There ma w angielskim dwa główne oblicza: może wskazywać miejsce albo pełnić rolę technicznego otwarcia zdania o tym, że coś istnieje. W pierwszym przypadku najczęściej tłumaczysz je jako „tam”, w drugim - często w ogóle nie tłumaczysz go dosłownie, tylko przekładasz całe zdanie na naturalny polski szyk.

Jeśli zostanie ci jedna reguła, niech będzie bardzo prosta: najpierw rozpoznaj funkcję there, potem dobierz formę czasownika. To wystarczy, żeby bez stresu odróżniać poprawne there is, there are, there was i there will be od zdań, które brzmią po angielsku naturalnie.