Konstrukcja there is to jeden z tych elementów angielskiej gramatyki, które wyglądają prosto, a potem potrafią sprawić kłopot w zdaniu, pytaniu i przeczeniu. Ja zwykle tłumaczę ją bardzo praktycznie: chodzi o powiedzenie, że coś istnieje, jest albo znajduje się w danym miejscu. W tym artykule rozbijam ten temat na jasne reguły, pokazuję różnicę między there is i there are, a także podaję przykłady, które pomagają uniknąć typowych błędów.
Najważniejsze zasady, które porządkują there is i there are
- There is stosujemy z rzeczownikiem w liczbie pojedynczej oraz z rzeczownikami niepoliczalnymi.
- There are pasuje do liczby mnogiej.
- W pytaniach używamy form Is there...? i Are there...?.
- W przeczeniach naturalne są formy there isn’t i there aren’t.
- W mowie potocznej często pojawia się skrót there’s, ale nie zastępuje on bezmyślnie liczby mnogiej.
- Najpierw patrzę na rzeczownik po konstrukcji, dopiero potem wybieram czasownik.
Co naprawdę oznacza there is w angielskim zdaniu
Najkrócej: there is mówi, że coś jest, istnieje albo znajduje się w jakimś miejscu. W polskim często przełożymy to po prostu jako „jest” albo „znajduje się”, ale nie zawsze warto tłumaczyć dosłownie. Zdanie There is a lamp on the desk najlepiej oddaje po polsku sens: Na biurku jest lampa, a nie mechaniczne tam jest lampa.
Ta konstrukcja należy do tak zwanych zdań egzystencjalnych, czyli takich, które informują o istnieniu lub obecności czegoś. To ważne, bo w angielskim nie chodzi tu o opis cech przedmiotu, tylko o samo stwierdzenie, że on po prostu jest w danym miejscu. Gdy to zrozumiesz, łatwiej będzie ci nie mylić tej formy z it is.
W praktyce there is pojawia się bardzo często w opisach pokoju, domu, miasta, sytuacji na zdjęciu i prostych komunikatach. Gdy już złapiesz ten sens, kolejnym krokiem jest wybór właściwej liczby, a to właśnie najczęściej decyduje o poprawności całego zdania.
Kiedy używać there is, a kiedy there are
Tu działa jedna reguła, którą naprawdę warto zapamiętać: there is łączymy z liczbą pojedynczą, a there are z liczbą mnogą. W przypadku rzeczowników niepoliczalnych też zwykle wybieramy there is, bo traktujemy je jak jedną całość, a nie zliczalne elementy.
| Sytuacja | Poprawna forma | Przykład | Co zapamiętać |
|---|---|---|---|
| Rzeczownik policzalny, liczba pojedyncza | there is | There is a key on the table. | Jedna rzecz, jeden wybór. |
| Rzeczownik policzalny, liczba mnoga | there are | There are two keys on the table. | Więcej niż jeden element. |
| Rzeczownik niepoliczalny | there is | There is some water in the glass. | Traktujemy treść jako jedną masę lub substancję. |
| Lista rzeczy, gdy pierwszy element jest pojedynczy | there is | There is a chair, a desk and a lamp in the room. | Patrzę na pierwszy rzeczownik po konstrukcji. |
Warto tu doprecyzować jedną rzecz, bo często budzi wątpliwości: przy wyliczeniach w mowie potocznej można czasem usłyszeć there’s przed listą, ale w starannym angielskim i na egzaminach lepiej trzymać się zasad liczby. Jeśli pierwszy element po konstrukcji jest pojedynczy, zwykle używam there is; jeśli pierwszy jest mnogi, wybieram there are.
Do tego dochodzą wyrażenia typu a lot of, some i any, które często stoją obok tej struktury. Same w sobie nie zmieniają reguły, ale pomagają doprecyzować ilość. Gdy opanujesz ten mechanizm, następny krok jest już prosty: trzeba nauczyć się pytań i przeczeń.
Jak tworzyć pytania i przeczenia bez zgadywania
W pytaniach wybór jest prosty: Is there...? dla liczby pojedynczej i rzeczowników niepoliczalnych oraz Are there...? dla liczby mnogiej. W odpowiedziach też warto trzymać się pełnej formy: Yes, there is albo Yes, there are. Ja nie polecam odpowiadania skrótem Yes, there’s, bo w takich odpowiedziach brzmi to nienaturalnie i bywa uznawane za niepoprawne w bardziej formalnym kontekście.
Przeczenia tworzymy podobnie: there isn’t dla liczby pojedynczej i there aren’t dla mnogiej. Można też spotkać konstrukcje z there is no oraz there are no, które często brzmią mocniej i bardziej stanowczo. To przydatne, gdy chcesz wyraźnie powiedzieć, że czegoś naprawdę nie ma.
- Is there a bus stop near here?
- Are there any tickets left?
- There isn’t any milk in the fridge.
- There aren’t any chairs in that room.
- There are no mistakes in this paragraph.
Warto też pamiętać o skrótach. There’s jest bardzo częste w mowie i w nieformalnych tekstach, ale there are nie ma standardowego skrótu, który byłby równie bezpieczny. W praktyce oznacza to, że jeśli piszesz ostrożnie, lepiej nie eksperymentować z formą, której nie ma w standardzie. To prowadzi wprost do najczęstszych pułapek, na które wpadają Polacy.
Najczęstsze błędy, które psują poprawność zdania
Największy problem nie polega na tym, że ktoś nie zna reguły, tylko na tym, że po polsku wszystko wydaje się prostsze. W angielskim trzeba patrzeć na liczbę rzeczownika, a nie na intuicyjne tłumaczenie słowo w słowo. Dlatego właśnie ten sam błąd wraca u uczniów tak często.
-
Mieszanie liczby pojedynczej i mnogiej
Nie: There is two books on the table.
Tak: There are two books on the table. -
Używanie there are z rzeczownikiem niepoliczalnym
Nie: There are water in the bottle.
Tak: There is water in the bottle. -
Automatyczne tłumaczenie „tam jest”
Nie musisz w każdym zdaniu dopowiadać „tam”; w angielskim to po prostu konstrukcja oznaczająca istnienie lub obecność. -
Mylenie there is z it is
To nie to samo znaczenie, więc nie warto wrzucać tych form do jednego worka. -
Używanie there’re jako uniwersalnego skrótu
W praktyce lepiej tego unikać, zwłaszcza w oficjalnym piśmie i na egzaminie.
Ja uczę prostego nawyku: zanim postawię czasownik, sprawdzam, co stoi tuż po nim. Jeśli widzę jeden przedmiot, jedną osobę albo rzecz niepoliczalną, wybieram there is. Jeśli widzę więcej niż jeden element, przechodzę na there are. Ta mała kontrola przed zapisaniem zdania oszczędza więcej błędów niż jakakolwiek lista reguł.
Jak odróżnić there is od it is i they are
To rozróżnienie jest ważniejsze, niż wielu uczniów myśli, bo właśnie tutaj pojawia się najwięcej nieporozumień. There is wprowadza nową informację o istnieniu lub obecności czegoś. It is odnosi się już do konkretnej rzeczy lub osoby, którą rozmówca zna z kontekstu. They are z kolei po prostu zastępuje znany już pluralny podmiot.
| Konstrukcja | Funkcja | Polskie przybliżenie | Przykład |
|---|---|---|---|
| there is / there are | Wprowadzam istnienie lub miejsce | jest, znajduje się | There is a dog in the garden. |
| it is | Mówię o znanej rzeczy, ją opisuję albo identyfikuję | to jest | It is my dog. |
| they are | Odnoszę się do znanej liczby mnogiej | to są | They are my dogs. |
To rozróżnienie szczególnie pomaga w opisie obrazka lub pokoju. Najpierw mogę powiedzieć, że there is a window, bo po prostu wprowadzam nowy element. Chwilę później mogę dodać it is open, bo już wiem, o które okno chodzi. Taka zmiana formy nie jest przypadkowa, tylko logiczna.
Gdy to zaczyna być jasne, naturalnie pojawia się pytanie: czy ta konstrukcja działa tylko w czasie teraźniejszym? Nie, i właśnie dlatego warto spojrzeć na inne czasy.
there was, there were i inne czasy, które budują tę samą zasadę
There is i there are to nie cały system, tylko jego najczęstsza wersja. Ta sama konstrukcja działa także w przeszłości i przyszłości, a nawet z czasownikami modalnymi. Dzięki temu możesz opisać nie tylko to, co jest teraz, ale też to, co było, będzie albo mogłoby się wydarzyć.
- There was a problem yesterday. - pojedyncza rzecz w przeszłości.
- There were many people at the station. - liczba mnoga w przeszłości.
- There will be a meeting tomorrow. - przyszłość.
- There have been several changes this month. - forma z present perfect.
- There may be a solution. - wersja z modalnym „may”.
W praktyce zasada się nie zmienia: nadal patrzysz na to, czy mówisz o pojedynczym elemencie, grupie elementów, czy o rzeczowniku niepoliczalnym. Zmienia się tylko czas, w którym tę informację osadzasz. To dobra wiadomość, bo raz opanowana reguła przydaje się w wielu sytuacjach, a nie tylko w prostych zdaniach z podręcznika.
Jedna prosta reguła, która naprawdę działa w praktyce
Jeśli miałabym zostawić ci tylko jedną myśl, byłaby bardzo konkretna: nie tłumacz automatycznie z polskiego, tylko najpierw sprawdź rzeczownik po there is. Liczba pojedyncza i rzeczowniki niepoliczalne prowadzą do there is; liczba mnoga prowadzi do there are. To właśnie ta decyzja porządkuje większość zdań.
Druga rzecz, którą naprawdę warto zapamiętać, brzmi tak: there is nie opisuje przedmiotu, tylko wprowadza jego obecność. Gdy to czujesz, łatwiej rozumiesz, dlaczego There is a book on the shelf i It is red to dwa różne komunikaty, choć dotyczą tego samego obiektu. A jeśli chcesz szybko utrwalić konstrukcję, opisuj po angielsku pokój, biurko, lodówkę albo ulicę widzianą za oknem. W takich prostych scenach ta struktura naprawdę zaczyna działać automatycznie.
