Rodzina po angielsku - słownictwo, przykłady i typowe błędy

Rozmowa o bliskich pojawia się już na początku nauki angielskiego, ale samo zapamiętanie słów mother i brother szybko przestaje wystarczać. Trudność sprawiają dalsi krewni, rodzina patchworkowa, powinowaci oraz poprawne budowanie zdań. Poniżej porządkuję najważniejsze słownictwo, dodaję przykłady użycia i pokazuję błędy, które najczęściej utrudniają swobodne mówienie.

Rodzina po angielsku od podstaw

Najważniejsze słowo to family, czyli rodzina. Kiedy mówię o konkretnej osobie, używam wyrażenia family member, natomiast my family oznacza moją rodzinę. Na początek najlepiej opanować nazwy najbliższych osób, ponieważ pojawiają się w rozmowach, ćwiczeniach szkolnych i zadaniach egzaminacyjnych.

Szczególnie przydatne jest słowo siblings. Obejmuje ono braci i siostry bez wskazywania płci, dlatego zdanie Do you have any siblings? znaczy „Czy masz rodzeństwo?”. To wygodniejsze niż pytanie o braci i siostry osobno.

Trzeba też zapamiętać nieregularną liczbę mnogą. Nie mówimy childs, tylko children. Podobnie person zmienia się w people, choć to słowo nie dotyczy wyłącznie rodziny.

Dalsi krewni i bardziej precyzyjne relacje

Gdy podstawowe słownictwo jest już znane, można rozszerzyć je o krewnych, których często spotykamy podczas rodzinnych uroczystości. W angielskim wiele relacji tworzy się za pomocą prostych przedrostków, dlatego warto uczyć się ich jako całych schematów, a nie pojedynczych słów.

Angielskie cousin nie wskazuje płci. Jeśli chcemy ją doprecyzować, możemy powiedzieć male cousin albo female cousin, choć w codziennej rozmowie zwykle nie ma takiej potrzeby. Z kolei aunt i uncle są szersze niż polskie „ciocia” i „wujek”, bo angielski nie rozróżnia w nazwie, czy chodzi o siostrę, czy brata któregoś z rodziców.

Przeczytaj również: Native speaker - kim jest i czy faktycznie uczy lepiej?

Przedrostki, które zmieniają znaczenie

• step- oznacza relację powstałą przez ponowne małżeństwo, na przykład stepmother to macocha, a stepbrother to przybrany brat.
• half- wskazuje wspólnego tylko jednego rodzica, na przykład half-sister oznacza siostrę przyrodnią.
• great- odnosi się do kolejnego pokolenia, na przykład great-grandmother to prababcia.
• -in-law opisuje powinowatych, na przykład mother-in-law to teściowa, a brother-in-law może oznaczać szwagra lub brata małżonka.

W liczbie mnogiej wyrażenia z -in-law tworzą formę mothers-in-law albo brothers-in-law. Liczbę mnogą przyjmuje pierwszy człon, nie końcowe law. To drobny szczegół, ale często pojawia się w ćwiczeniach gramatycznych.

Jak opisać rodzinę i relacje między jej członkami

Samo wyliczenie krewnych nie wystarczy, gdy trzeba opowiedzieć o swojej rodzinie. Przydają się określenia opisujące jej wielkość, atmosferę i sposób funkcjonowania. Najbardziej praktyczne są wyrażenia, które można od razu wstawić do własnych zdań.

Jeśli chcemy powiedzieć, że ktoś dobrze dogaduje się z bliskimi, użyjemy get on well with, a w amerykańskim angielskim także get along well with. Przykład I get on well with my sister oznacza „Dobrze dogaduję się z siostrą”.

Do opisu rodzinnej atmosfery pasują również zwroty spend time together, czyli spędzać razem czas, support each other, czyli wspierać się nawzajem, oraz have a lot in common, czyli mieć ze sobą wiele wspólnego. W praktyce takie połączenia brzmią naturalniej niż pojedyncze, oderwane od siebie słówka.

Przykładowe zdania, które można wykorzystać od razu

Najłatwiej zapamiętać słownictwo wtedy, gdy pojawia się w pełnym zdaniu. Poniższe przykłady można potraktować jako wzór do krótkiej wypowiedzi ustnej lub opisu rodziny w zeszycie.

• There are five people in my family. - W mojej rodzinie jest pięć osób.
• I live with my parents and my younger brother. - Mieszkam z rodzicami i młodszym bratem.
• My grandmother visits us every Sunday. - Moja babcia odwiedza nas w każdą niedzielę.
• My cousin is the same age as me. - Mój kuzyn lub kuzynka jest w moim wieku.
• We usually have dinner together. - Zwykle jemy razem kolację.
• My family is quite small, but we are very close. - Moja rodzina jest dość mała, ale jesteśmy bardzo zżyci.

Przy opisywaniu bliskich często potrzebujemy także słów określających wiek i kolejność urodzenia. Older brother oznacza starszego brata, younger sister młodszą siostrę, a elder brother jest nieco bardziej formalnym wariantem używanym głównie w odniesieniu do członków rodziny.

Uważam, że dobrym ćwiczeniem jest przygotowanie opisu złożonego z 5-6 zdań. Najpierw przedstawiamy liczbę osób, potem wymieniamy najbliższych krewnych, dodajemy jedną informację o zainteresowaniach i kończymy zdaniem o relacjach. Taki schemat pomaga wykorzystać słownictwo zamiast tylko odtwarzać listę z pamięci.

Typowe błędy w słownictwie rodzinnym

Niektóre pomyłki wynikają z bezpośredniego tłumaczenia z polskiego. Warto je poznać, bo są częste nawet u osób, które znają już podstawowe słowa.

• Nie mówimy my family members are four, lecz There are four people in my family.
• Parents oznacza oboje rodziców. Jeśli mówimy o jednej osobie, używamy parent.
• Children to liczba mnoga od child, a nie childs.
• People oznacza ludzi, natomiast family odnosi się do rodziny jako grupy.
• Nie należy dodawać słowa girl lub boy do cousin w sposób typowy dla polskiego. Wystarczy cousin albo, gdy płeć jest ważna, male cousin lub female cousin.

Pułapką bywa także słowo family w liczbie pojedynczej. W amerykańskim angielskim częściej powiemy My family is very large, traktując rodzinę jako jedną całość. W brytyjskim angielskim można spotkać również My family are very friendly, gdy nacisk pada na poszczególne osoby. Na poziomie podstawowym forma z is będzie najbezpieczniejsza.

Jak skutecznie utrwalić słowa związane z rodziną

Z mojego doświadczenia wynika, że samo przepisywanie tabeli daje krótkotrwały efekt. Znacznie lepiej działa stworzenie prostego drzewa genealogicznego i opisanie go po angielsku, nawet jeśli obejmuje tylko trzy pokolenia.

1. Zapisz w środku kartki słowo me, a wokół niego dodaj rodziców, rodzeństwo i dziadków.
2. Dopisz angielskie nazwy oraz po jednym szczególe, na przykład My aunt lives in London.
3. Zakryj polskie tłumaczenia i spróbuj odtworzyć słowa z pamięci.
4. Ułóż pięć własnych zdań, wykorzystując różne relacje rodzinne.
5. Po kilku dniach wróć do ćwiczenia i zamień pojedyncze słowa na pełne wypowiedzi.

Dobrym uzupełnieniem jest nauka w parach, na przykład mother-in-law i father-in-law albo grandson i granddaughter. Takie zestawienia pokazują wzorce słowotwórcze i ograniczają liczbę słów, które trzeba zapamiętać całkowicie osobno.

Od pojedynczych słów do swobodnej wypowiedzi o bliskich

Najpierw opanuj nazwy najbliższej rodziny, później dodaj dalszych krewnych, powinowatych oraz określenia takie jak blended family czy close-knit family. Kolejny krok to używanie ich w zdaniach o własnym życiu, bo właśnie wtedy słownictwo zaczyna działać w rozmowie.

Nie trzeba zapamiętywać wszystkich nazw jednego dnia. Wystarczy regularnie wracać do kilku słów, tworzyć z nimi własne przykłady i zwracać uwagę na formy nieregularne, takie jak children oraz siblings. Po takim treningu opis rodziny po angielsku przestaje być ćwiczeniem z pamięci, a staje się zwyczajną, naturalną częścią rozmowy.